با عنصر پتاسیم بیشتر آشنا شویم
عنصر پتاسیم یک عنصر حیاتی در بسیاری از فرآیندهای گیاهی است. با وجود اینکه پتاسیم بخشی از ساختار شیمیایی گیاه نمی باشد اما نقشی مهم در بسیاری از فرآیند های تنظیمی گیاه ایفا می کند.
از آنجایی که مقدار زیادی از پتاسیم در تولید بسیاری از محصولات زراعی از منطقه ریشه جذب می شود، این عنصر را جزء عناصر پرمصرف طبقه بندی می کنند.
خاک میتواند مقداری از پتاسیم مورد نیاز گیاه را تامین کند اما زمانی که تامین پتاسیم از خاک کافی نباشد باید پتاسیم در یک برنامه کودی به خاک یا گیاه اضافه گردد
روش مصرف کود پتاس با مقدار کود، شرایط خاک و نوع گیاه فرق می کند. اصولا اگر مقدار پتاسیمی که مصرف می شود کمتر از 50 کیلو در هکتار K2O باشد بهتر است کود پتاسی را کمی قبل و یا موقع کشت گیاهان یکساله و به صورت نواری یا کپه ای در حدود 5 سانتی متری کنار یا زیر بذر بکار برد.
نقش عنصر پتاسیم در گیاه:
پتاسیم در متابولیسم ازت و سنتز پروتئین ها نقش دارد.
پتاسیم موجب فعال سازی آنزیم ها مختلف در گیاه می شود.
پتاسیم موجب انتقال قندها، آب و مواد غذایی در گیاه می شود.
پتاسیم سبب افزایش مقاومت گیاه نسبت به آفات و بیماری ها می گردد.
در سوخت و ساز کربوهیدرات ها و عمل فتوسنتز نقش دارد.
پتاسیم باعث افزایش کیفیت محصولات کشاورزی می گردد.
پتاسیم در گیاهان موجب بهبود انبارمانی میوه ها می شود.
چگونگی عملکرد پتاسیم در افزایش کیفیت محصول:
| افزایش رشد ریشه و مقاومت در برابر کم آبی |
تشدید انتقال قند و نشاسته |
| فعال سازی بسیاری از سیستم های آنزیمی |
تولید دانه غنی از نشاسته |
| جلوگیری از تورژسانس ; کاهش حدر رفت آب و پژمردگی |
افزایش محتوی پروتئین گیاه |
| کمک به فتوسنتز و تولید مواد غذایی |
ساخت سلولز و کاهش تعداد غلاف |
| کاهش تنفس , جلوگیری از هدر رفت از تلفات انرژی |
کمک در به تعویق انداختن بیماری های گیاهی |
علائم کمبود پتاسیم در گیاه:
- ابتدا برگ های پیر صدمه می بینند
- کلروز بین رگبرگی
- لکه های قهوه ای یا زردشدن حاشیه برگ ها
- سوختگی و پیچیدگی حاشیه برگ ها
- کاهش رشد گیاه و توسعه ریشه
- میوه های کوچک و کمرنگ
مقدار مصرف کودهای پتاس
مقدار مصرف کود پتاس تابع نوع گیاه، خواص خاک و شرایط اقتصادی است وقتی بحث از مقدار کم ، متوسط یا زیاد برای غلات می¬ شود منظور مصرف 50، 100 – 50 و بالاتر از 100 کیلوگرم K2O در هکتار است. درصورتی که برای نیشکر مقدار 150 کیلوگرم ممکن است مقدار کم محسوب شود.
برای گیاهانی که مدتی در خاک هستند و در زمین¬ های شنی مصرف کود پتاسی در دو یا سه نوبت یا اصطلاحا به صورت سرک بهتر خواهد بود. نوبت اول موقع کشت یا کمی قبل از آن و نوبت های بعدی در حین رشد به صورت سرک است.
در مورد درختان افشاندن کود پتاسی در سطح و مخلوط کردن آن با خاک یا دفن کردن در حدود منطقه فعالیت ریشه ها روش مناسبی می ¬باشد. باید در نظر گرفت در خاکهای که قدرت تثبیت پتاسیم بالای دارند از جمله خاک های رسی مقدار کود بیشتری نسبت به خاک های شنی با قدرت تثبیت پایین تر استفاده ¬شود حتی در این خاکها روش کاربرد کود متفاوت می باشد.
فرم های مختلف پتاسیم
بر طبق گزارشات سازمان خواروبار و کشاورزی جهانی (فائو) از کلیه کودهای پتاسی که در دنیا ساخته می شود 88 درصد به صورت کلرور، 8 درصد به صورت سولفات و 4 درصد بقیه به صورت دیگر کودها از جمله کود پتاسیم نیترات می باشد. از نظر فایده برای گیاهان و اقتصاد حمل و نقل بهتر است آنیون همراه پتاسیم، خود یک عنصر غذایی باشد. کودهای پتاسیم متداول کاملاً محلول در آب هستند و در بعضی از این کودها دارای شاخص شوری بالای می باشند که این خصیصه می توان برای جونه زنی بذر زمانی که در مجاورت آن قرار می گیرد مشکل ایجاد کند. این آسیب کود در خاکهای شنی و در شرایط خشک و بیشتر می باشد.
احتیاج گیاه به یون کلر به عنوان یک عنصر غذایی بسیار ناچیز است و در عمل به عنوان ماده غذایی مصرف نمی شود. یون کلر به مقدار زیادی توسط خاک جذب نمی شود ولی جذب مقداری از آن توسط گیاه باعث طراوت و شکنندگی آن را زیاد میکند.
سولفات به عنوان ماده غذایی برای گیاه مورد توجه زیادی قرار گرفته است. نیاز به سولفات در خاک های نواحی خشک که گچ نسبتا زیاد است کمتر ولی در خاک های نواحی مرطوب ممکن است نقش پتاسیم سولفات به علت سولفات موجود در آن بیشتر باشد.
اثر تغذیه برگی سولفات پتاسیم بر شاخصهای مورفو-فیزیولوژیکی انگور تحت تنش شوری
یکی از موارد ضروری برای رشد و نمو مطلوب گیاهان، تأمین یونهای پتاسیم کافی است. در خاکهای شور، غلظت زیاد یون سدیم ضمن کاهش جذب یون پتاسیم به کاهش رشد و عملکرد و حتی خشکشدن گیاه منجر میشود (James et al., 2011). درواقع بین جذب سدیم و پتاسیم رقابت شدیدی وجود دارد (Kaya et al., 2006). سدیم و پتاسیم بهدلیل تشابه شعاع یونی و انرژی هیدراسیون آنها که دو عامل تعیینکنندة چگونگی ورود این دو یون از پروتئینهای غشایی به سلول هستند و نیز بهعلت روابط ترمودینامیکی مشابه بر میزان جذب یکدیگر مؤثر هستند (Kaya et al., 2006; Kholova et al., 2009). از سویی باتوجهبه حساسیت نسبتاً زیاد بوتههای انگور به تنش شوری (Maas and Hoffman, 1977)، استفاده از روشهای مدیریتی مانند کاربرد پتاسیم در کاهش آثار شوری مؤثر است. پژوهشهای انجامشده درزمینة کنترل شوری نشان میدهند استفاده از عناصر غذایی مانند سیلیسیوم، پتاسیم و پتاسیم سیلیکات در پسته (Tajabadipur, 2004, Ranjbar et al., 2017)، پتاسیم سیلیکات و روی سولفات در انگور (Azizi et al., 2017) و سیلیسیوم در توتفرنگی (Fatemy et al., 2009) ضمن کاهش آثار سوء تنش شوری تحمل نسبی این گیاهان را به شوری بهبود داده است. در انگور، محلولپاشی با مقادیر مختلف پتاسیم سیلیکات و روی سولفات افزایش محتوای نسبی آب برگ، فتوسنتز، تعرق، هدایت روزنهای و میزان کلرفیل را در دو رقم مختلف انگور موجب شد (Azizi et al., 2017).
انگور در مقایسه با برخی از درختان میوه نیاز به مقدار بیشتری پتاسیم دارد (Klein et al., 2000; Karimi et al., 2014). پتاسیم نقش مهمی در عملکرد، کیفیت میوه، تعادل و انتقال عناصر و تحمل به تنشها در انگور دارد (Yildirim et al., 2009; Karimi, 2017). گزارشهای محدودی دربارة اثر پتاسیم سولفات در پاسخ مورفو-فیزیولوژیک انگور در تنش شوری وجود دارد. باتوجهبه وظایف چندگانة پتاسیم در انگور، بررسی تأثیر مصرف پتاسیم سولفات در شرایط شوری در ویژگیهای مورفومتری و فیزیولوژیک انگور، از میوههای استراتژیک کشور، که با مشکل شوری آب و خاک مواجه است بسیار ضروری است. در پژوهش حاضر، انگور بیدانة سفید، یکی از ارقام غالب در برخی مناطق کشور و در دسترس برای تازهخوری و تهیة کشمش، برای اعمال تیمارهای شوری و تغذیهای استفاده شد تا آثار تنش شوری در صفات مورفومتری و فیزیولوژیک ازجمله نشت یونی، قندهای محلول و نامحلول، پرولین، عناصر پرمصرف و رنگیزههای فتوسنتزی در این رقم بررسی و همچنین اثر برهمکنش یون پتاسیم با سدیم در این ویژگیها سنجیده شود.
با توجه به مطالب ارائه شده و اهمیت عنصرپتاسیم در رشد و سلامت گیاه، شرکت داریا تجارت نیک سپهر مجموعه ای از کودهای حاوی درصد قابل توجهی از این عنصر را برای رفع سریع عوارض ناشی از کمبود پتاسیم ارائه کرده است.
برای دریافت کاتالوگ محصولات روی لینک زیر کلیک کنید.
کاتالوگ محصولات
